Llanedi

Pentref bach gweledig yw Llanedi, yn cynnwys tua cant o dai. Mae wedi’i amgylchynu gan gefn gwlad eang a golygfeydd hyfryd. Yn hanesyddol, y pentref oedd wrth galon hen blwyf Llanedi, a dyma sy’n rhoi’r enw i’r Cyngor Cymuned. Heddiw, mae’r pentref wedi’i ganoli o gwmpas grîn bendigedig.


Mae Eglwys y Santes Edith yn dal i fod yn rhan bwysig ac hyfryd o’r pentref ac yn gwasanaethu’r pentref, yn yr un modd ag y mae Neuadd yr Eglwys yn gwneud. Mae maes chwarae deniadol ger y grîn, ac mae gan y pentref dŷ tafarn, sef Tafarn Y Deri .

Mae’r gymuned yn cynnal Cylch Cyfeillgarwch yn wythnosol, grŵp a ffurfiwyd i helpu bobl i ddod i nabod ffrindiau newydd yn yr ardal leol. Cynhelir digwyddiadau cyson yn y pentref drwy gydol y flwyddyn, gan gynnwys gwledd cig mochyn rhost, digwyddiad sy’n boblogaidd iawn.


Mae ysgol draddodiadol y pentref yn darparu addysg ddwyieithog mewn amgylchedd ddiogel ac hapus.


Mae pentref Llanedi yn rhan o Ward yr Hendy. Am ragor o wybodaeth am y ward ewch i: https://www.carmarthenshire.gov.wales/media/1212793/hendy-ward.pdf

Hanes

Dros y canrifoedd mae bywyd ym mhentref Llanedi wedi troi o gwmpas Eglwys y Plwyf. Cafodd genedigaethau, priodasau a marwolaethau’r trigolion eu cofnodi’n fanwl yng nghofrestri’r eglwys.


Roedd y pentref yn ffodus i dderbyn ymweliad yn yr unfed ganrif ar bymtheg gan Lewys Dwnn, a aeth ati i olrhain achau teulu’r Penriaid a oedd yn byw ym Mhlas Llanedi.
Teulu pwysig arall yr ardal oedd y Pryces o Erw Wastad a Phlas Newydd.


Er bod bywyd, yn gyffredinol, wedi’i seilio ar economi amaethyddol, ceisiwyd cloddio am lo yng Nglyn Wallis.

Diolch i Helenor a Howard Jones am y wybodaeth hanesyddol